Đường Tân Hưng khá dài, cuối đường dẫn tới chiếc cầu xi măng thành ngã ba, ở đấy có một cây đa, không biết đã bao nhiêu tuổi rồi, nghe ông nội tôi nói hồi nhỏ ông đã thấy cây đa đứng ở đó. Vào mùa hè, dưới gốc cây đa là nơi hóng mát và vui chơi lý tưởng. Bây giờ là mùa thu, thời tiết ngày một giá lạnh, người ta chui về nhà hết, chỗ này trở nên hoang vắng, từng cơn gió mùa thu làm người ta ớn lạnh, còn ai dám đến đây nữa?
Thế mà có đấy. Một người đàn bà gầy giơ xương, bà đứng suốt ngày ở đấy như một đoạn tre khô héo hoặc một cái gậy cụt, lúc thì đứng, lúc thì ngồi, nói tóm lại là ngồi mệt rồi thì đứng, đứng mệt rồi thì ngồi. Ngọn gió mùa thu thổi tung sợi tóc vàng khô của bà, bay phất phơ, đôi mắt bà lờ đờ như hai cái giếng cạn, lúc thì nhìn ra cây cầu, lúc lại nhìn xuống đường, có lúc nhìn người đi đường, có lúc chả nhìn gì cả.
Sáng sớm tôi đi làm, đi qua cầu là nhìn thấy bà. Tấm thân gầy gò và sợi tóc khô héo của bà khiến người ta sinh lòng trắc ẩn một cách vô cớ. Chính tôi cũng đi lại gần bà một cách vô cớ.
“Bà đứng ở đây đợi ai?”
Hồi lâu bà mới có phản ứng: “Anh hỏi tôi à? Thế có nghĩa là anh đã nhìn thấy một đứa con trai?”
Bà không nhìn thẳng vào tôi. Tối lấy tay trái khua một vòng trước mặt bà, mắt bà nháy nháy, rồi lại cúp xuống. Tôi đoán chắc mắt bà kém, ít nhất là không nhìn thấy cảnh vật và người trước mặt.
“Người con trai mà bà đứng đợi như thế nào, nói cho tôi biết để tôi tìm giúp bà.”
“Thế thì quý hóa quá, ở đời này còn có người tốt, vừa nãy có một cô gái cũng nói là giúp tôi tìm. Nó cao lớn, giọng nói trầm, gần bằng anh, giọng nói hay lắm.”
“Bà có thể cho tôi biết bà đợi cậu ấy làm gì không, cậu ấy với bà là như thế nào?”
“Chả thế nào cả, cậu ta nợ tôi tiền, hôm ấy cậu mua đôi vòng tay của tôi nói là tý nữa đem tiền đến trả cho tôi, nói rồi đi mất.”
“Tôi nghĩ chắc bà mắc lừa nó rồi, sao không trả tiền đã để người ta đi hả? Bây giờ khác xưa nhiều lắm, nó không trấn lột bà đã là may lắm rồi. Bà có thể cho tôi biết bao nhiêu tiền không?”
“Chúng tôi đã thỏa thuận với nhau, cậu ta trở lại trả tôi 300 đồng, đấy là chiếc vòng ngọc thật đấy, là của hồi môn mẹ tôi cho tôi, cậu ta nhìn thấy xuýt xoa mãi, khen là ngọc thượng hạng. Tôi thấy cậu ta biết của, bèn tụt xuống cho cậu ta xem, cậu ta nói bàn tay của cô nhỏ quá gầy quá, đeo không hợp, rồi nằng nặc đòi tôi bán cho.”
Lại một vụ lừa đảo.
Trưa tôi về nhà, đi qua cầu, thấy bà vẫn đứng ở đấy đợi.
Ngày hôm sau, bà vẫn đợi. Nhìn bà tàn tạ quá, ai cũng thương. Tôi rủa thầm trong bụng hàng trăm lần, thằng mất dạy kia, có tài thì đi lừa bọn đầy túi ấy, sao lại nỡ lừa gạt một người đàn bà tội nghiệp, thế nào mày cũng tuyệt tự cho mà xem!
Ngày thứ ba, bà vẫn đợi. Không hiểu sao, nhìn sợi tóc vàng khô và đôi giếng cạn sâu hoắm của bà, một thứ bản năng nổi lên trong lòng tôi, dường như tôi sinh ra là để giúp đỡ bà, như không giúp được bà sẽ là một sai lầm lớn của tôi vậy. Thế là tôi lại đến gần bà: “Cháu xin lỗi bà, hai hôm nay cháu có việc gấp, phải đến một nơi xa xôi hẻo lánh, để bà chờ đợi lâu quá.”
Bà chậm chạm xoay mặt lại phía tôi, nắm lấy hai bàn tay tôi, bàn tay xương xẩu của bà run lẩy bẩy, rõ ràng nước mắt ứa ra từ hai hố mắt giống cái giếng cạn, “Thế là cậu đã trở lại, cậu có biết tôi cần tiền làm gì không?”
“Biết, cháu làm lỡ việc của bà, bà cứ đánh chửi cháu đi.” Tôi nhét ba trăm đồng giấy bạc vào tay bà, và sẵn sàng để bà đánh chửi.
‘Thế là tốt lắm rồi, cậu trở về là tốt lắm rồi, tôi làm sao nỡ mắng cậu đánh cậu? Thế là trên đời này vẫn còn người tốt, hôm kia có người còn bảo cậu là kẻ lừa đảo.”
Người đàn bà gầy giơ xương bỏ đi, trông rất thỏa mãn. Một cơn gió mùa thu nổi lên, lá đa rụng rào rào, tôi vừa mừng lại vừa thấy chua xót trong lòng
Tác giả: THẨM TỔ LIÊN (TRUNG QUỐC)
