Ông Phạm Cảng suốt một đời trồng rau. Một năm bốn mùa, hàng ngày trời vừa hửng sáng, ông đã quẩy gánh rau ra chợ thị trấn bên kia bờ sông bán.
Hôm Đông chí, ông Cảng bán rau chân vịt ngoài chợ. Một bà quý phu nhân đôi môi đỏ chót mua một mớ rau. “Ba cân một lạng, mỗi cân bốn hào, tất cả một đồng hai hào bốn xu.” Bà vừa lẩm nhẩm trong mồm vừa lấy ngón tay mảnh dẻ với đầu móng tay đã phai nhạt nhón vài tờ bạc nhỏ, từ xa đưa cho ông Cảng, “Một đồng hai, hết tiền lẻ rồi, bốn xu kia xí xóa nhé.”
“Bà cứ để tôi trả.” Ông Cảng nói.
Quý phu nhân bĩu hai mảnh môi đỏ chót, rút từ cái ví da thật tinh xảo ra tờ bạc to – 50 đồng- nói: “Ông trả đi.”
Ông Cảng cầm lấy tờ giấy bạc, nhét vào chiếc túi vải, rồi bốc ra một nắm tiền lẻ, bắt đầu đếm.
“Tôi không mua nữa.” Quý phu nhân bĩu môi đỏ chót nói.
“Bà bỏ mớ rau xuống,” ông Cảng không ngẩng đầu, trả lại tờ bạc to 50 đồng.
“Đồ kiệt xỉ.” Quý phu nhân quẳng câu nói này lại, ngúng nguẩy cái mông bồ liễu đi mất.
Nhiều người bán rau và đi chợ chứng kiến cảnh vừa rồi, xì xào với nhau: “Ông già trái tính trái nết, kiệt xỉ thật.”
Rau bán loáng cái thì hết, ông Cảng quẩy đôi quang gánh không về nhà. Không may, trên bến phà chỉ có hai vợ chồng trung niên về quê thăm mộ tổ tiên. Cái phà mỗi lần chở được tám mươi người, do tư nhân thầu. Bây giờ xăng dầu đắt đỏ, ít người qua sông chủ thầu bị lỗ. Không còn cách nào khác, đành phải đợi.
Những người qua sông lục đục lên phà.
Một chiếc ô tô jeep Bắc Kinh mới toanh chạy xuống bến phà. Ba người lái phà và anh lái xe con hô hoán thêm bốn năm cậu thanh niên qua phà, cùng nhau đẩy chiếc xe ô tô jeep Bắc Kinh, ỳ ạch mãi mới lên được sàn phà.
Hai cán bộ cấp dưới cùng một người dáng lãnh đạo lên phà.
Ông Cảng từ hồi lên phà ngồi xổm ngoài lan can ngủ gật, giờ mới mở mắt.
“Chú Cảng,” người dáng lãnh đạo thoáng nhìn thấy ông Cảng, đã phấn khởi chào, tiến lại gần, đưa sang một điếu “Hồng Tháp Sơn” (thuốc ngon – ND).
Có người biết mặt nói khẽ: “Ông chủ tịch thị trấn đấy, bố đã mất rồi, ông Cảng là chú ruột. Hôm nay Đông chí, chắc chắn là về thăm mộ.”
Mọi người nhìn ông Cảng kính nể.
Phà bắt đầu rời bến, chủ thầu Lý Hoa đi thu lệ phí qua phà. Một người bốn hào, kèm theo xe đạp thì sáu hào. “Xe con tám đồng,” Bên chiếc xe jeep, Lý Hoa nói với lái xe.
“Đây là xe của thị trấn, đưa chủ tịch thị trấn về thăm mộ.” Lái xe ngậm điếu thuốc lá: “Ông đòi thu tiền?”
Ông chủ tịch đang nói chuyện với ông Cảng, nghe thấy nói thế, quay đầu nhoẻn miệng cười với Lý Hoa.
Lý Hoa thấy sượng mặt, đi khỏi lái xe.
Ông Cảng lim dim mắt, vừa thưởng thức điếu thuốc thơm “Hồng Tháp Sơn”, vừa đi thẳng tới Lý Hoa, đưa cho chú tờ bạc mười đồng: “Xe con tám đồng, tôi bốn hào, trả lại tôi một đồng sáu hào.”
Lý Hoa sững sờ: “Ơ, chú?”
Bộ mặt trắng nhởn của ông chủ tịch thị trấn bỗng tím tái như lá gan lợn, đi lại ông Cảng: “Chú, việc này?”
“Anh là cháu tôi?” chú Cảng hỏi.
Ông chủ tịch gật đầu.
“Thế thì đúng lý. Anh là con cháu nhà họ Phạm. Anh không có tiền lẻ, chú nộp hộ anh cũng thế thôi mà.” Chú Cảng nhét tiền vào tay chủ thầu Lý Hoa, “Trả lại di!”
Mấy chục cặp mắt trên phà đổ dồn về phía chú Cảng.
Tác giả: TRƯƠNG QUẾ SINH (TRUNG QUỐC)
